آموزش نصب پایتون
آموزش نصب پایتون
آموزش نصب پایتون در ویندوز و لینوکس
پایتون یکی از محبوبترین زبانهای برنامهنویسی دنیاست که در توسعه وب، هوش مصنوعی، تحلیل داده، پردازش سیگنال، اتوماسیون و بسیاری حوزههای دیگر استفاده میشود. در این مقاله، نصب پایتون را بهصورت گامبهگام روی سیستمعاملهای مختلف یاد میگیریم.
۱. دانلود پایتون
برای دریافت نسخه رسمی پایتون، وارد وبسایت زیر شوید:
https://www.python.org/downloads

همیشه توصیه میشود آخرین نسخه پایدار (Stable Release) را نصب کنید.

نکته: برای اغلب پروژهها، نسخههای Python 3.10 به بعد انتخاب مناسبی هستند.
نصب پایتون در ویندوز
گام اول: دانلود فایل نصب
در صفحه دانلود پایتون، روی دکمه Download Python کلیک کنید تا فایل نصب با پسوند .exe دانلود شود.

گام دوم: فعالکردن PATH
پس از اجرای فایل نصب، در اولین صفحه حتماً گزینه Add Python.exe to PATH را فعال کنید.

این مرحله بسیار مهم است؛ زیرا باعث میشود بتوانید دستور python را از طریق Command Prompt یا PowerShell اجرا کنید. سپس روی گزینه Install Now کلیک کنید. پس از اتمام نصب، پیام موفقیت نمایش داده میشود.
گام سوم: بررسی نصب
برای بررسی نصب صحیح پایتون، پنجره Command Prompt یا PowerShell را باز کنید و یکی از دستورات زیر را اجرا کنید:
python –version
python -V

اگر نصب درست باشد، خروجی مشابه Python 3.13.0 نمایش داده میشود. همچنین با دستور where python می توان نسخه های نصب شده و مسیر نصب آنها آن را بیابید.
نصب پایتون در لینوکس
در بسیاری از توزیعهای لینوکس، پایتون بهصورت پیشفرض نصب است. ابتدا نسخه آن را بررسی کنید با دستور python3 –version اگر پایتون نصب نبود یا میخواهید آن را بهروزرسانی کنید، از دستورات زیر استفاده کنید.
اوبونتو و دبیان
sudo apt update
sudo apt install python3 python3-pip
Fedora
sudo dnf install python3 python3-pip
Arch Linux
sudo pacman -S python python-pip
نصب pip؛ مدیر بسته پایتون
pip ابزار نصب، اپدیت و حذف کتابخانهها و پکیجهای پایتون است. برای مثال با آن میتوان کتابخانههایی مانند numpy، pandas، matplotlib و scikit-learn را نصب کرد.
بررسی نسخه pip:
pip --version

در لینوکس معمولاً باید از این دستور استفاده کنید:
pip3 --version
نمونه نصب کتابخانه NumPy:
pip install numpy
یا در لینوکس:
pip3 install numpy
رفع خطای «python is not recognized»
اگر در ویندوز با خطای زیر مواجه شدید:
python is not recognized as an internal or external command
احتمالاً پایتون به متغیر محیطی PATH اضافه نشده است.
راهحلها:
- نصب پایتون را دوباره اجرا کنید. و گزینه Add Python.exe to PATH را فعال کنید.
- یا مسیر نصب پایتون را دستی به PATH اضافه کنید.
با دستور where python در CDM همانطور که در در ابتدای مقاله توضیح داده شد، مسیر نصب پایتون را پیدا کنید.

با جستوجوی عبارت Edit the system environment variables در منوی Start ویندوز، پنجره تنظیمات متغیرهای محیطی را باز کنید. سپس در بخش Path، مسیر پوشه نصب پایتون و پوشه Scripts مربوط به آن را اضافه کنید.



نتیجهگیری
در این مقاله یاد گرفتیم چگونه پایتون را در ویندوز نصب کنیم و پس از نصب، از نصب صحیح آن مطمئن شویم. همچنین بررسی کردیم که اگر ویندوز یا ترمینال دستور python را نشناخت، چگونه مسیر پوشه نصب پایتون و پوشه Scripts را به متغیر محیطی Path اضافه کنیم.
